Moja Ziemia – mój świat

W roku szkolnym 2014/2015 w Szkole Podstawowej realizowany jest program innowacyjny pt. Moja Ziemia – mój świat opracowany przez nauczycielki: Annę Modrzejewską, Katarzynę Małyszek, Katarzynę Piwowar i Małgorzatę Czochra-Welsyng. Innowację zatwierdził do realizacji Lubelski Kurator Oświaty.

Opracowanie programu Moja Ziemia – Mój Świat było inspirowane chęcią włączenia w uroczystości szkolne jak największej liczby uczniów. Celem programu jest zmotywowanie uczniów wszystkich klas do większego zaangażowania w imprezy szkolne związane z przyrodą i ekologią odbywające się w ciągu roku szkolnego i rozszerzenie ich zakresu o inne przedmioty. Program pozwala uczniom na rozwijanie talentów językowych, plastycznych i przyrodniczych, przy jednoczesnym kształtowaniu umiejętności pracy w grupie. Program zakłada współpracę nauczycieli języka polskiego, przyrody, plastyki i języka angielskiego. W listopadzie odbyło się pierwsze działanie zaplanowane w innowacji, to jest Wystawa zwierząt domowych oraz konkursy plastyczny, językowy i polonistyczny. W czasie wystawy uczniowie mieli możliwość zaprezentowania swoich pupili. Wystawie towarzyszyły konkursy na najmilsze zwierzątko, na pracę plastyczną   i na opis zwierzęcia w języku angielskim, w języku polskim oraz na sprawozdanie z wystawy. Na konkursy wpłynęło łącznie ponad sześćdziesiąt prac z klas 1-6. Wystawę oglądali uczniowie Szkoły Podstawowej oraz włączone w działalność innowacyjną dzieci z Przedszkola Samorządowego im. Wandy Cebrykow w Zwierzyńcu. Przedszkolaki przygotowały wspólnie z paniami prace plastyczne prezentujące zwierzęta domowe.

Sprawozdanie z realizacji innowacji pedagogicznej
Moja Ziemia – mój świat
wdrożonej
w Zespole Szkół w Zwierzyńcu
w Szkole Podstawowej im. Dzieci Zamojszczyzny
w roku szkolnym 2014/15

1. Informacje o szkole:
Zespół Szkół w Zwierzyńcu
Szkoła Podstawowa im. Dzieci Zamojszczyzny
ul. Armii Krajowej 36
22-470 Zwierzyniec

2. Autorzy innowacji:
· Anna Modrzejewska
· Katarzyna Małyszek
· Katarzyna Piwowar
· Małgorzata Czochra-Welsyng

3. Realizatorzy innowacji:
· Anna Modrzejewska
· Katarzyna Małyszek
· Katarzyna Piwowar
· Małgorzata Czochra-Welsyng
· Iwona Kozioł
· Iwona Zacharczuk
· Joanna Bojda
· Anna Greszta

3. Rodzaj innowacji:
programowo – metodyczna

4. Zakres innowacji
Innowacją zostali objęci uczniowie klas I-VI Szkoły Podstawowej im. Dzieci Zamojszczyzny w Zwierzyńcu oraz grupa dzieci pięcioletnich z oddziału przedszkolnego.
5. Realizacja innowacji

W roku szkolnym 2014/2015 w Szkole Podstawowej realizowana była innowacja pedagogiczna pt. Moja Ziemia – mój świat. Opracowanie programu Moja Ziemia – Mój Świat było inspirowane chęcią włączenia w uroczystości szkolne jak największej liczby uczniów. Celem programu było zmotywowanie uczniów wszystkich klas do większego zaangażowania w imprezy szkolne związane z przyrodą i ekologią. Konkursy i inscenizacje odbywały się w ciągu całego roku szkolnego. Innowacja pozwalała uczniom na rozwijanie talentów językowych, plastycznych i przyrodniczych, przy jednoczesnym kształtowaniu umiejętności pracy w grupie. Program zakładał współpracę nauczycieli języka polskiego, przyrody, plastyki i języka angielskiego.
Innowacyjność programu dotyczyła zarówno form pracy w dziedzinie wprowadzania i utrwalania wiadomości z przyrody, języka angielskiego, polskiego i plastyki, jak i sposobów prezentacji materiału oraz stosowania środków dydaktycznych (wytworów pracy uczniów). Kolejnym założeniem autorek programu było włączenie w działania proekologiczne dzieci już od najmłodszych klas, nie tylko jako odbiorców i widzów, ale jako współtwórców wydarzeń i aktywnych uczestników programu. Program zakładał również zaangażowanie w działania nie tylko uczniów zainteresowanych przyrodą i ekologią, ale też tych, którzy, interesują się językiem polskim, angielskim i plastyką. Dało to szansę rozwijania indywidualnych zainteresowań i zdolności przy jednoczesnym skupieniu uwagi na kwestiach ekologiczno-przyrodniczych.
Forma działań skoncentrowanych wokół imprez szkolnych, w przekonaniu autorek programu, była atrakcyjna dla uczniów, ponieważ wychodziła poza system klasowo-lekcyjny i dawała możliwości wykorzystania w praktyce zdobytych na poszczególnych lekcjach wiadomości i umiejętności, łącząc naukę z zabawą.
Skupienie uwagi na ekologii i przyrodzie znalazło uzasadnienie w otoczeniu, w jakim wychowują się uczniowie naszej szkoły. Zwierzyniec jest położony w sercu RPN i dbałość o środowisko oraz propagowanie zachowań proekologicznych są ważne dla całej społeczności miasta i okolic.
Zagadnienia programu innowacyjnego są poszerzeniem programów nauczania bez naruszania podstawy programowej. Programy nauczania poszczególnych przedmiotów objętych innowacją wzbogacone zostały o moduły tematyczne związane z przyrodą RPN-u oraz zagadnieniami ekologicznymi.
Relacje z poszczególnych zadań podejmowanych w ramach innowacji można zobaczyć na stronie internetowej szkoły. Zapisy znajdują się też w dziennikach lekcyjnych, dziennikach zajęć dodatkowych oraz w planach pracy nauczycieli.
W listopadzie odbyło się pierwsze działanie zaplanowane w innowacji, to jest Wystawa zwierząt domowych oraz konkursy plastyczny, językowy i polonistyczny. W czasie wystawy uczniowie mieli możliwość zaprezentowania swoich pupili, opowiedzenia o ich zwyczajach i potrzebach żywieniowych oraz o sposobie pielęgnacji. Wystawie towarzyszyły konkursy na najmilsze zwierzątko, na pracę plastyczną prezentującą zwierzątko, na opis zwierzęcia w języku angielskim, na opis zwierzęcia w języku polskim oraz na sprawozdanie z wystawy. Na konkursy wpłynęło ponad sześćdziesiąt prac plastycznych i literackich z klas 1-6. Wystawę oglądali wszyscy uczniowie Szkoły Podstawowej oraz włączone w działalność innowacyjną przedszkolaki z Przedszkola Samorządowego im. Wandy Cebrykow w Zwierzyńcu. Dzieci z przedszkola z grupy pięciolatków przygotowały również wspólnie z paniami prace plastyczne prezentujące zwierzęta domowe.

Kolejne innowacyjne działanie miało miejsce w marcu i był to konkurs klas V – „Ekologiczne potyczki” pod hasłem Wiosenne wędrowanie. W konkursie uczestniczyły zespoły klas Va i Vb ze Szkoły Podstawowej w Zwierzyńcu i klasy V ze Szkoły Filialnej w Wywłoczce.
Uczestnicy konkursu wykazali się dużą wiedzą przyrodniczą na temat wiosny, krain geograficznych Polski, sposobów ochrony przyrody i zasad zachowania się na terenach objętych ochroną przyrody. Jednym z zadań było uzasadnienie szkodliwości wypalania traw – argumentacje każdej z grup były pełne i dojrzałe. Dzieci są świadome szkodliwości i niebezpieczeństw związanych z wypalaniem traw. Przedstawiciele klas piątych zaprezentowali piosenkę turystyczną związaną z tematem „Mój świat budzi się do życia”. Uczniowie przedstawili modę wycieczkową, mieli też za zadanie dobrać odpowiedni ekwipunek i ubiór na wycieczkę. Jednym z zadań konkursowych była prezentacja pracy plastycznej – reklamy wybranego regionu Polski. Prace zostały wykonane wcześniej w grupach. Uczniowie musieli wykazać się znajomością walorów przyrodniczych i turystycznych wybranego regionu, znajomością podstawowych środków retorycznych, musieli wykorzystać je w tworzeniu tekstu reklamowego, musieli też zastosować funkcję impresywną języka w praktyce i wykorzystać zróżnicowaną szatę graficzną oraz typowe dla reklamy środki wyrazu.
Konkurs zawierał nie tylko zadania sprawdzające wiedzę uczestników, ale też konkurencje sportowe, w których drużyny wykazywały się również sprytem. Zawodnicy ścigali się stopa za stopą do mapy, na której musieli wskazać wybrane miasto, rzekę lub krainę geograficzną oraz spakować jak najszybciej plecak na jednodniową wycieczkę przyrodniczą. Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem wśród całej społeczności szkolnej. Zwycięska drużyna i pozostali uczestnicy konkursu otrzymali nagrody i dyplomy. Głównym sponsorem nagród było Nadleśnictwo i OEM RPN w Zwierzyńcu oraz dyrektor ZS w Zwierzyńcu.

Działania towarzyszące konkursowi polegały na włączeniu w ekologiczną tematykę wiosenną jak największej liczby uczniów z klas młodszych. Uczniowie klas I-III przygotowali plakaty o wiosennej przyrodzie RPN-u z elementami opisu w języku angielskim. Dzieci miały za zadanie wyszukanie różnych gatunków roślin i zwierząt, które można wiosną zobaczyć na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego. Ponadto wspólnie z nauczycielkami języka angielskiego nazywały te rośliny i zwierzęta, co pozwoliło na wzbogacenie ich zasobu leksykalnego oraz wiedzy przyrodniczej. Wykonanie plakatów w klasach zacieśniało też więzi koleżeńskie i umiejętność pracy w grupie. Praca ta wspomogła również dzieci nieśmiałe i pomogła w zaangażowaniu w lekcje języka angielskiego nawet dzieci, które nie zawsze chętnie w nich uczestniczą.
Połączenie obserwacji najbliższego środowiska przyrodniczego z aktywnością plastyczną i językową uczniów sprawiły, że lepiej zapamiętali wprowadzone zagadnienia. Plakaty zostały zaprezentowane całej społeczności szkolnej na gazetkach oraz na korytarzach szkoły.
Kolejnym działaniem przewidzianym w innowacji był konkurs plastyczny zorganizowany dla klas I -VI oraz dla oddziału przedszkolnego. Konkurs miał na celu: uwrażliwienie uczniów na piękno otaczającej przyrody, pobudzenie aktywności twórczej w dziedzinie plastyki, popularyzacja „Dnia Ziemi”, jako akcji ekologicznej, dostrzeżenie konieczności dbania o czystość miejsc cennych przyrodniczo oraz zrozumienie potrzeby ochrony najbliższego otoczenia i całej przyrody poprzez segregację i przetwarzanie śmieci. Na konkurs wpłynęło bardzo dużo prac ze wszystkich oddziałów szkolnych. Komisja oceniała samodzielność wykonanej pracy, pomysłowość interpretacji tematu oraz staranność wykonania. Po raz kolejny prace uczniów zostały zaprezentowane na szkolnych korytarzach.
W innowację włączyły się również nauczycielki języka polskiego Iwona Kozioł i Iwona Zacharczuk. Na lekcjach tego przedmiotu uczniowie pisali list do Ziemi, ekologiczne opowiadanie z dialogiem i charakterystykę młodego ekologa oraz baśń o porach roku. Doskonalili tym samym redagowanie dłuższych form pisemnych oraz po raz kolejny poruszali tematykę związaną ze środowiskiem naturalnym. Ponadto doskonalili znajomość środków stylistycznych i ich wykorzystanie w praktyce.
Następnym działaniem przewidzianym do realizacji było zorganizowanie apelu z okazji Światowego Dnia Ziemi. Odbył się on w dniu 27 kwietnia 2015 roku. Przygotowały go nauczycielki języka angielskiego i przyrody Anna Modrzejewska i Katarzyna Małyszek. Uczniowie z klas czwartych zaprezentowali inscenizację pt. Ekologiczny zjazd krasnoludków. Inscenizacja dotyczyła zachowań proekologicznyh, oszczędzania energii i wody oraz przetwarzania surowców w celu ograniczenia liczby śmieci. Inscenizacja miała też uświadomić uczniom, że człowiek jest częścią przyrody i niszcząc ją wpływa negatywnie na własne zdrowie i życie. Apel przygotowali uczniowie klas III, IV i V.
Podczas apelu zaprezentowano zwycięskie prace przygotowane przez uczniów na konkurs plastyczny „Moja Ziemia i ja” oraz nagrodzono uczniów za konkurs literacki na najpiękniejszy wiersz o wiośnie.

Autorki innowacji założyły sobie, że uczniowie poznają piosenki związane z szeroko pojętą ekologią, ochroną środowiska oraz pięknem przyrody. Nauka takich piosenek sprawia, że dzieci niejako przez zabawę przyswajają sobie właściwe postawy i wiedzę. Piosenki stały się zatem elementem kształtującym świadomość ekologiczną uczniów naszej szkoły.
Uczniowie oddziału przedszkolnego i klas I-III nauczyli się piosenki Spring is here. W ramach innowacji pedagogicznej „Moja Ziemi – mój świat” uczniowie z klas trzecich nauczyli się i zaśpiewali piosenkę ekologiczną w języku angielskim pt. Can you help the Earth today? Autorką słów do piosenki była pani Anna Modrzejewska. Piosenka mówiła o potrzebie recyklingu, powtórnego wykorzystania butelek plastikowych, makulatury i szkła.
W realizację innowacji włączyły się też nauczycielki: j. angielskiego – A. Greszta oraz j. niemieckiego – J. Bojda. Przygotowały one konkurs językowy dla klas VI. W trakcie tego konkursu uczniowie musieli uzupełnić brakującymi słowami tekst angielskiej piosenki Heal the world zwracającej uwagę na losy Ziemi i ludzi. Ponadto jedno z zadań wymagało, aby przygotowali układ choreograficzny do wybranej przez siebie piosenki związanej z ekologią. Tutaj uczestnicy musieli oprócz układu tanecznego zaprezentować też przygotowane przez siebie ekologiczne hasła. Zadanie to wymagało współpracy i zaangażowania dużej grupy uczniów, gdyż musieli przygotować się do niego samodzielnie. Pozostałe zadania konkursowe również dotyczyły zagadnień ekologiczno-przyrodniczych. Tak jak w przypadku klas V dyscypliny konkursowe sprawdzały nie tylko wiedzę uczniów, ale też wymagały od nich sprawności fizycznej i sprytu. Ponadto klasa VIa wspólnie z panią J.Bojdą przygotowały prezentację multimedialną o florze i faunie w Niemczech. Dzieci poznały gatunki roślin i zwierząt chronionych oraz dowiedziały się o ciekawostkach przyrodniczych w krajach niemieckojęzycznych.

W ramach innowacji zorganizowano również konkurs z języka angielskiego dla klas II-III pod hasłem It’s trendy to be ecological. W konkursie wzięły udział 4 osobowe drużyny z klas IIa i IIb oraz z IIIa i IIIb. Dzieci miały do wykonania zróżnicowane zadania, od ściśle związanych z językiem angielskim i zdrowym stylem życia, do zadań sprawnościowych. Zmagania drużyn oceniała komisja.
Uczniowie musieli przyporządkować podpisy do elementów obrazka. Tutaj należało się wykazać znajomością pojęć pogodowych oraz elementów krajobrazu. Drużyny musiały też dobrać stroje i wyposażenie do wycieczek odbywających się w różnych porach roku. W kolejnym zadaniu należało wykazać się szybkością, sprawnością fizyczną i zręcznością. Dzieci miały wykonać polecenia w języku angielskim – skakać na skakance, przeskoczyć przez ławeczkę, przebiec po niej, zrobić przysiady, odbijać piłką, kręcić hula hop. Następne konkurencje sprawdzały, czy nasi uczniowie umieją podzielić produkty spożywcze na zdrowe i niezdrowe, na roślinne i zwierzęce. Jedno z zadań polegało też na rozpoznaniu produktów spożywczych tylko po smaku i zapachu. Ponadto uczniowie łączyli obrazki z podpisami i dzielili czynności na sprzyjające zdrowemu stylowi życia i na takie, które zdrowiu nie sprzyjają. Uczestnicy konkursu musieli się też wykazać znajomością zwierząt. W jednej z konkurencji należało rozpoznać zwierzę po dźwiękach, które wydaje. W innym zadaniu dzieci, stopa za stopą, podchodziły do tablicy z obrazkami zwierząt i musiały dotknąć obrazek, którego nazwę usłyszały. Oczywiście wszystkie nazwy podane były w języku angielskim.

Wszystkie plastyczno-językowe i plastyczne prace uczniów prezentowane były na szkolnych gazetkach na korytarzach. Prace literackie umieszczono na stronie internetowej szkoły oraz na gazetach szkolnych. Dzieci mogły pokazać swoje prace rówieśnikom, rodzicom, zaprezentować swój talent nie tylko na forum klasy, ale i szkoły. Prace te przypominały również przez cały rok szkolny o ekologii, o lokalnych gatunkach zwierząt i roślin, o potrzebie dbania o naszą planetę. Prace plastyczne poświęcone zwierzętom domowym przypominały, że mają one swoje potrzeby i upodobania. Tym samym uczyły prawidłowych zachowań i nawyków.
Dokonano ewaluacji podejmowanych działań poprzez:
· bieżącą obserwację dokonań uczniów,
· osiągnięcia, sukcesy, porażki uczniów w czasie zajęć i aktywności objętych programem,
· analizę i ocenę prac wykonywanych podczas imprez i innych działań podejmowanych w ramach innowacji (projekty, plakaty, opisy, teksy wierszy, baśnie, rysunki),
· udział uczniów w konkursach, imprezach językowych itp. oraz ich osiągnięcia w wymienionych wcześniej przedsięwzięciach,
· monitorowanie liczby uczniów angażujących się w poszczególne etapy i działania innowacyjne.
Wnioski:
· innowacja pedagogiczna wdrażana w Szkole Podstawowej im. Dzieci Zamojszczyzny w roku szkolnym 2014/15 przyczyniła się do wzrostu zaangażowania uczniów wszystkich klas w życie szkoły,
· uczniowie nabyli wiadomości i umiejętności z różnych dziedzin – przyrody, języka angielskiego, języka polskiego, plastyki,
· uczniowie rozwijali zainteresowania i talenty.

Efekty prowadzonej innowacji:
– wielokierunkowy rozwój uczniów – poszerzenie zakresu słownictwa z języka angielskiego i polskiego oraz wiedzy z zakresu przyrody, rozwijanie talentu plastycznego oraz stosowanie polisensoryczności w nabywaniu wiedzy w celu lepszego jej utrwalenia,
– rozwój umiejętności redagowania dłuższych wypowiedzi pisemnych i form poetyckich,
– wzrost świadomości ekologicznej – potrzeba dbania o środowisko przyrodnicze,
– przenoszenie dobrych wzorców i nawyków ekologicznych ze szkoły do środowiska rodzinnego uczniów,
– rozbudzenie i ciągłe rozwijanie zainteresowań przyrodniczych, plastycznych, językowych,
– udział dużej grupy uczniów w wydarzeniach mających miejsce na terenie szkoły,
– zachęcenie do samokształcenia,
– integracja zespołów klasowych poprzez podejmowanie wspólnych działań,
– prezentowanie prac plastyczno-językowych wpłynęło na poszerzenie zasobu leksykalnego uczniów całej szkoły, gdyż wywieszone na korytarzach prace były dla nich dostępne przez cały czas i dzieci mogły w dogodnej dla siebie chwili je oglądać i czytać,
– budowanie pozytywnego wizerunku szkoły wśród dzieci i rodziców, jako placówki dbającej o twórczy rozwój swoich uczniów.